Καρδιολόγος Παναγιώτης Αγγελόπουλος : Η ενδοοικογενειακή βία ως στρες που προσβάλλει την καρδιά

Για το ψυχολογικό στρες και την παθοφυσιολογία καρδιοπαθειών μιλά ο καρδιολόγος κ. Παναγιώτης Αγγελόπουλος :

Η ενδοοικογενειακή βία μπορεί να θεωρηθεί ως μορφή ψυχολογικού στρες. Μπορεί να αφορά συνήθως τη σύζυγο ή/και το/τα παιδιά. Το στρες που προκύπτει λειτουργεί στον οργανισμό ως ερέθισμα για ενεργοποίηση δύο μηχανισμών.

Ο ένας είναι το σύστημα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος που οδηγεί στην παραγωγή αδρενεργικών ουσιών. Μέσω αυτού του μηχανισμού τελικά προκαλείται αύξηση της συγκέντρωσης αδρεναλίνης στον οργανισμό. Παράδειγμα είναι η αντίδραση πάλης ή φυγής στην αντίληψη ενός επικίνδυνου για τη ζωή συμβάντος.

Ο άλλος μηχανισμός είναι αυτός του άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια. Το τελικό προϊόν μέσω των επινεφριδίων είναι η αυξημένη παραγωγή κορτιζόλης.

Στρες και είδη καρδιοπαθειών

Μπορούμε να θεωρήσουμε τα παθολογικά επακόλουθα του στρες ως δύο ειδών: Aυτά που αποτελούν οξεία εκδήλωση και αυτά που αναφέρονται στη χρόνια επίδραση του στρες. Οξεία εκδήλωση είναι το λεγόμενο σύνδρομο Takotsubo που αποτελεί μια μορφή μυοκαρδιοπάθειας από στρες, δηλαδή ένας τύπος συνδρόμου οξείας καρδιακής ανεπάρκειας.

Τυπικά εκδηλώνεται ως οξύς θωρακικός πόνος, δύσπνοια ή συγκοπή που υποδύονται την εκδήλωση του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου, αλλά δεν οφείλεται σε απόφραξη στεφανιαίας αρτηρίας.

Μορφή οξείας εκδήλωσης από την άλλη αποτελεί και το αληθές οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου οφειλόμενο στην αποσταθεροποίηση προϋπάρχουσας αθηρωματικής πλάκας.

Προβλήματα από τη χρόνια έκθεση σε στρες είναι το μεταβολικό σύνδρομο, η παχυσαρκία , η κατάθλιψη, το άγχος, η προδιάθεση για λοιμώξεις, διάφορα μυοσκελετικά προβλήματα και καρδιαγγειακά προβλήματα και ιδιαίτερα πρόκληση και επιτάχυνση της αθηροσκλήρωσης.

Πρόληψη και αντιμετώπιση

Η πρόληψη αποτελεί σε όλα τα προβλήματα τη βασική μέθοδο αντιμετώπισης. Αρχικά η παντελής αποφυγή της έκθεσης στην ενδοοικογενειακή βία με ενημέρωση της κοινωνίας και των ανθρώπων από μικρή ηλικία είναι η καλύτερη λύση για την εξάλειψη του φαινομένου. Έπειτα, η απομάκρυνση από το στρεσογόνο περιβάλλον (όπου ασκείται η ενδοοικογενειακή βία) και η ψυχολογική υποστήριξη από ειδικούς στο θύμα με τη μορφή ομαδικής ή ατομικής ψυχοθεραπείας, η ενδυνάμωση της κοινωνικότητας και η φυσική άσκηση μπορούν να ενεργήσουν θετικά ως προς τη θεραπευτική αντιμετώπιση του προβλήματος.

Έχει αποδειχτεί ότι και η άσκηση μπορεί να αντιμετωπίσει σε κάποιο βαθμό την καρδιοτοξικότητα του ψυχοκοινωνικού στρες και ειδικότερα οι ομαδικές μορφές άσκησης, όπως είναι οι ομάδες γυμναστικής και τα προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης.

facebook.com/MedusaSurvivor