Υλοποιείται το σπουδαίο ολιστικό πρόγραμμα Πολιτιστικού Τουρισμού: "Τα μεσαιωνικά Μνημεία του Δήμου Κύμης Αλιβερίου"- Τι επισημαίνει ο Γεώργιος Τζάνης



Τα μεσαιωνικά μνημεία, Βυζαντινές Εκκλησίες, Μεταβυζαντινές Εκκλησίες, Φράγκικοι Πύργοι, Κάστρα... η πολιτιστική τεράστια κληρονομιά του Δήμου Κύμης Αλιβερίου αξιοποιείται και αναδεικνύεται μέσα από ένα σπουδαίο έργο "Τα μεσαιωνικά Μνημεία του Δήμου Κύμης Αλιβερίου", το οποίο ξεκίνησε να υλοποιείται σταδιακά, με απώτερο σκοπό τη διάσωσή του πολιτιστικού πλούτου και την επίτευξη του ενός σπουδαίου ολιστικού προγράμματος Πολιτιστικού Τουρισμού. Πολύ σύντομα αναμένεται να είναι διαθέσιμο σε έντυπη και ψηφιακή μορφή στο διαδίκτυο, ΔΩΡΕΑΝ και αποτελεί το θαυμαστό αποτέλεσμα, πολυετούς και συλλογικής δουλειάς.
Μια ομάδα ανθρώπων, με ιδιαίτερη αγάπη στα πολύτιμα απομεινάρια του πολιτισμικού μας παρελθόντος, φρόντισε για την Τεκμηρίωση των μνημείων που περιλαμβάνει πλήρη καταγραφή μαζί με τις αναλυτικές πληροφορίες και μελέτες, σε συνεργασία με τον κ. Σταύρο Μπένο και τα στελέχη του Διαζώματος με απώτερο στόχο την δημιουργία Τοπικής Πολιτιστικής διαδρομής Μεσαιωνικών Μνημείων Δήμου Κύμης-Αλιβερίου που θα ενταχθεί στην μεγάλη διαδρομή των μνημείων φύσης και πολιτισμού  της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας - «ΟΙΔΙΠΟΥΣ»

Να σημειώσουμε πως στην μεγάλη διαδυκτιακή ημερίδα με τίτλο:
«ΔΙΑΔΡΟΜΗ "ΟΙΔΙΠΟΥΣ" & Επιχειρηματικότητα» που πραγματοποιήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2021, από την ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΥΒΟΙΑΣ Α.Ε. με παρουσία του προέδρου της, Αντιπεριφερειάρχη Επιχειρηματικότητας κου Ευάγγελου Κούκουζα σε συνεργασία με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος και το ΔΙΑΖΩΜΑ υπό την προεδρία του Προέδρου του ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κου Σταύρου Μπένου, συμμετοχή του Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας κου Φάνη Σπανού , του Αντιπεριφερειάρχη Ευβοίας κου Γεώργιου Κελαϊδίτη, Αντιπεριφερειάρχη Πολιτισμού κ. Ηλία Μπουρμά και λοιπών εκπροσώπων Διοίκησης και Φορέων, ο κ. Γεώργιος Τζάνης συμμετείχε και έθεσε επίσημα εκ μέρους του Δήμου Κύμης Αλιβερίου την πρόταση-αίτημα, να ενταχθεί στην μεγάλη διαδρομή των μνημείων φύσης και πολιτισμού  της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας - «ΟΙΔΙΠΟΥΣ» η Τοπική Πολιτιστική διαδρομή Μεσαιωνικών Μνημείων του Δήμου Κύμης-Αλιβερίου .


ΒΙΝΤΕΟ      

 "ΟΙΔΙΠΟΥΣ"  ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ  ΤΖΑΝΗ 

ΓΙΑ ΤΟΠΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ "ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΔΗΜΟΥ ΚΥΜΗΣ-ΑΛΙΒΕΡΙΟΥ

Όπως επισήμανε ο κ. Γ. Τζάνης :
"Η πρόταση έγινε δεκτή από τον Προεδρεύοντα της Ημερίδας κ. Σταύρο Μπένο, ενώ την επόμενη κιόλας ημέρα ξεκίνησαν οι διεργασίες με ταυτόχρονη ενημέρωση και παρότρυνση του Δημάρχου Αθανάσιου Μπουραντά, για σχεδιασμό συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος- πλάνου με κύριο στόχο να είναι ο Δήμος Κύμης Αλιβερίου έτοιμος να αξιοποιήσει τις πρώτες προκηρύξεις του νέου ΕΣΠΑ 21-27 του στόχου πολιτικής 5.
Είναι προφανές ότι για την υλοποίηση του σπουδαίου για τον Τόπο μας αυτού project θα χρειαστούμε την πολύτιμη συνδρομή του ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ τόσο για τις απαιτούμενες συμπράξεις και διοικητικές πράξεις (μνημόνια συνεργασίας, προγραμματικές συμβάσεις, αποφάσεις αυτοδιοικητικών οργάνων κ.ά.),όσο και για την χρηματοδότηση σύνταξης και ωρίμανσης των απαιτούμενων μελετών.

    Αναζητώντας περισσότερες πληροφορίες από τον κ. Γεώργιο Τζάνη, μας παρέπεμψε στο πολύπτυχο ενημερωτικό φυλλάδιο των 60 Μεσαιωνικών μνημείων του Δήμου που είναι επιτομή και περίληψη όλου του ψηφιακού βιβλίου με τις πλήρεις πληροφορίες και χρηστικό οδηγό που σταδιακά δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα mesaionika-kimis-aliveriou.gr, Ο ιστότοπος αυτός αποτελεί πραγματική πρωτοπορία για τα πολιτιστικά πράγματα του τόπου.

Ο κ. Γεώργιος Τζάνης  Πρόεδρος του  Τοπικού Τμήματος Αλιβερίου της Εταιρείας Ευβοϊκών Σπουδών σημειώνει :

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΔΗΜΟΥ ΚΥΜΗΣ- ΑΛΙΒΕΡΙΟΥ 

(4ος αι. μ.Χ. – 1833μ.Χ.)


       Η σπουδαία στρατηγική θέση της Εύβοιας και η γεωλογική της σύστασή της ήσαν καθοριστικές για την ανάπτυξη της ανθρώπινης δραστηριότητας στο νησί ανέκαθεν. Ιδιαίτερα για το κεντρικό του τμήμα, που ήταν  το πιο πυκνοκατοικημένο και πιο πλούσιο. Το τμήμα αυτό του νησιού προσδιορίζεται εντός των γεωγραφικών -διοικητικών ορίων του Δήμου Κύμης-Αλιβερίου, όπως αυτά καθορίστηκαν με τη νέα αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης (Πρόγραμμα Καλλικράτης Ν.3852/2010).

      Στο κομμάτι αυτό της Εύβοιας φαίνεται πως υπήρχε συνεχής ιστορική παρουσία και δράση τόσο κατά την Αρχαιότητα όσο και κατά τη διάρκεια της μακράς περιόδου του Μεσαίωνα που ακολούθησε. Πλήθος  μνημείων κυρίως  ναοί και οχυρώσεις (πύργοι-κάστρα) στέκουν όρθια ακόμα, προκαλώντας τον επισκέπτη να τα επισκεφτεί.

      Όλοι οι ερευνητές που ασχολήθηκαν με τη μελέτη των μεσαιωνικών μνημείων της περιοχής συγκλίνουν σε μια κοινή διαπίστωση: Κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα , στην περιοχή που προσδιορίζεται από τη νοητή γραμμή Αλιβερίου- Κύμης (σημερινά όρια του δήμου Κύμης- Αλιβερίου) χτίστηκαν και διακοσμήθηκαν εσωτερικά εκκλησίες και καθολικά μονών, κάστρα και πύργοι με σαφώς μεγαλύτερη πυκνότητα από την υπόλοιπη Εύβοια. Είναι χαρακτηριστικό π.χ. ότι κατά τον 13ο και 14ο  αιώνα (Φραγκοκρατία), χτίζονται και διακοσμούνται, με τοιχογραφίες υψηλής τέχνης στο σύνολο του νησιού 11 εκκλησίες οι 10 εκ των οποίων(!) βρίσκονται στο κεντρικό τμήμα του νησιού, στα σημερινά όρια του δήμου Κύμης-Αλιβερίου.

      Η κατάληψη της Εύβοιας από τους Φράγκους δεν επηρεάζει την άνθηση της καλλιτεχνικής παραγωγής. Αντιθέτως την ενθαρρύνει. Το ίδιο και κατά τη Μεταβυζαντινή περίοδο (Τουρκοκρατία) που ακολούθησε (1470-1833). Πλήθος ναών χτίστηκαν με εξαίρετο τοιχογραφικό διάκοσμο κάτω από τις δύσκολες συνθήκες καταπίεσης που η Πύλη είχε επιβάλει.

      Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας (1204-1470) οι Σταυροφόροι κατακτητές χτίζουν νέα οχυρά ή ανακατασκευάζουν παλαιότερα, δημιουργώντας έτσι ένα αμυντικό δίκτυο (κάστρα-πύργοι),  με οπτική επαφή μεταξύ τους. Από αυτά τα περισσότερα βρίσκονται συγκεντρωμένα στην κεντρική Εύβοια στην ίδια με την ως άνω περιοχή.

      Το φαινόμενο αυτό της πύκνωσης δηλαδή ναών και οχυρώσεων στην κεντρική Εύβοια τον Μεσαίωνα, οφείλεται κυρίως στους παρακάτω λόγους:

α) Η περιοχή του κεντρικού τμήματος του νησιού (Δήμος Κύμης-Αλιβερίου) είναι ακόμα και σήμερα η πιο εύφορη και πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή της Εύβοιας

β) Στον  πυρήνα της κεντρικής Εύβοιας, υπήρχαν από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια (4ος-8ος αι.) οι επισκοπές Αυλώνος και Πορθμού με μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων και έκφραση του ορθόδοξου φρονήματος. Έτσι εξηγείται  η πληθώρα των τοιχογραφημένων εκκλησιών στην περιοχή.

γ) Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας (1470-1833 μ.Χ.) η ανοικοδόμηση εξαίρετων ναών με τοιχογραφικό καλλιτεχνικό διάκοσμο διατηρήθηκε το ίδιο ανθηρή.

Αυτή την άνθηση της ναοδομίας και της καλλιτεχνικής αγιογραφίας ας την θεωρήσουμε έκφραση και μετουσίωση της "αποσταμένης ελπίδας" και του πόθου για λευτεριά του σκλαβωμένου Ευβοιώτη.

       Το Τοπικό Τμήμα Αλιβερίου της Εταιρείας Ευβοϊκών Σπουδών μέσα από ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα δράσης, συγκέντρωσε και κωδικοποίησε κάτω από την συνεχή καθοδήγηση του Προέδρου της Εταιρείας Ευβοϊκών Σπουδών Χαρ. Φαράντου, το σύνολο των Μεσαιωνικών μνημείων του δήμου Κύμης-Αλιβερίου, πραγματοποιώντας επιτόπου ερευνητικές επισκέψεις σε όλα. Έγινε λήψη των συντεταγμένων τοποθεσίας και φωτογράφιση, έτσι ώστε να τοποθετηθούν επακριβώς στον παρόντα χάρτη, κάνοντάς τον εξαιρετικά χρηστικό, αφού ο κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί εύκολα με την χρήση της σύγχρονης ψηφιακής τεχνολογίας-ακόμη και με κινητό τηλέφωνο-εισάγοντας τις συντεταγμένες των μνημείων- να τα επισκεφθεί. Κατεγράφησαν και κατηγοριοποιήθηκαν εξήντα (60) μεσαιωνικά μνημεία, εκ των οποίων σαράντα πέντε (45) βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες και καθολικά μονών, και δέκα πέντε (15) Φράγκικα κάστρα και πύργοι της Υστεροβυζαντινής περιόδου (Λατινοκρατίας).

       Χρησιμοποιήθηκε στον χάρτη ιδιαίτερη χρωματική επισήμανση για κάθε κατηγορία ενώ σε ειδικό πίνακα των μνημείων αναγράφονται τα κύρια χαρακτηριστικά τους καθώς και οι συντεταγμένες θέσεως φ και λ. όλων.

       Η παρούσα καταγραφή ας είναι το πρώτο σημαντικό βήμα για την συνολική τεκμηρίωση του τεράστιου αυτού πολιτιστικού αποθέματος, που αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα για το δήμο μας. Είναι δε, επιτομή και αναπόσπαστο μέρος των ερευνητικών -επιστημονικών εργασιών που σχεδόν για όλα έχουν δημοσιευθεί από εξαίρετους μελετητές. (Χαράλαμπος Φαράντος, Γεώργιος Δημητροκάλλης, Μελίτα Εμμανουηλ, Αναστάσιος Ορλάνδος, Δημήτριος Τριανταφυλλόπουλος, Ιερώνυμος Λιάπης, Ανδρέας Ιωάννου, Γιάννης Αναστασόπουλος, Ευάγγελος Ρούσσος, Νίκος Καλογερόπουλος, Παντελής Ζωγράφος).

      Τα 60 αυτά μνημεία, συνθέτουν μια ενιαία Τοπική Πολιτιστική Διαδρομή με τίτλο: «Μεσαιωνικά Μνημεία Δήμου Κύμης Αλιβερίου» που θα συνδεθεί με το πλησιέστερο κόμβο της μεγάλης Πολιτιστικής Διαδρομής «ΟΙΔΙΠΟΥΣ», η οποία υλοποιείται ήδη από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας με πρόταση του σωματείου «ΔΙΑΖΩΜΑ» και του προέδρου του Σταύρου Μπένου. Δίδεται έτσι προτεραιότητα στην ενίσχυση της  κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής τοπικής ανάπτυξης, με έμφαση στην  πολιτιστική κληρονομιά, τα μνημεία, τον τουρισμό, την αγροδιατροφή κ.ά. Τα μνημεία συνδέονται με την πραγματική οικονομία και εξασφαλίζουν την δια βίου συνεχή τους ανάδειξη και εξωστρέφεια με τεράστια οφέλη για τον τόπο και την κοινωνία.

     Για την ολοκλήρωση του παρόντος ενημερωτικού φυλλαδίου, ευχαριστίες οφείλω  στον Δημήτρη Γκιζελή  για την τεράστια συμβολή του στο όλο εγχείρημα, στον Σοφούλη Λύκο για τη συμμετοχή του στην ομάδα εργασίας, καθώς και στον Θοδωρή Κωλέτση για την ψηφιακή επεξεργασία και κατασκευή της ιστοσελίδας mesaionika-kimis-aliveriou.gr 

Τέλος ευχαριστώ τον αρχαιολόγο κύριο Μιχάλη Γκινάλα και τον κύριο Μανώλη Μαραγκουδάκη για τη χορηγία της έκδοσης.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

Γενική επιμέλεια : Γεώργιος Τζάνης

Κείμενα: Γεώργιος Τζάνης

Ομάδα μελέτης, τεκμηρίωσης και φωτογράφησης:

Δημήτριος Γκιζελής,  Γεώργιος Τζάνης  και Σοφούλης Λύκος. 










Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια