Στον απόηχο της εκδήλωσης τιμής της Κύμης για τον Γεώργιο Παπανικολάου - Η επιστολή του Προέδρου Μαργέλη



Η σπουδαία  εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Κύμη, την γενέτειρα του  ευεργέτη της ανθρωπότητας, Γ. Ν Παπανικολάου, έχει αφήσει απόηχο τα σχόλια θαυμασμού του κόσμου που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του Συλλόγου "Ιπποκλής" . Με θέμα "Η αξία του ανθρώπου" δόθηκε η ευκαιρία στους προσκεκλημένους  να ακούσουν τις εξαιρετικές και ενδιαφέρουσες ομιλίες του κου Προκόπη Παυλόπουλου τ. Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας  και του Καθηγητή κου Θεοδόση Πελεγρίνη τ. Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών τις οποίες επισφράγισε η άποψη που ανέπτυξε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολήτης Καρυστίας και Σκύρου κ.κ Σεραφείμ. 

Την εκδήλωση διοργάνωσε ο Σύλλογος "Ιπποκλής" υπό την επιμέλεια του κου Κώστα Καρτελιά και με την αιγίδα του Προέδρου της κοινότητας Κύμης κου Άγγελου Μαργέλη τον οποίο αντικατέστησε λόγω ανειλημμένου ταξιδιού του  στο εξωτερικό ο αναπληρωτής Πρόεδρος κος Κώστας Λάμπρου .

Ο κ. Μαργέλης με επιστολή του χαιρέτησε την εκδήλωση, αναφέροντας : 

Ο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Από την Κύμη στην Ιστορία. «ο άνθρωπος πρέπει να υπερβαίνει τον εαυτό του».

κ. Πρόεδρε,

κ. Καθηγητά, Κυρίες και Κύριοι

Λυπάμαι που ο αρχικός προγραμματισμός της σημαντικής αυτής εκδήλωσης, τροποποιήθηκε και με έβγαλε εκτός Ελλάδας. Είμαι όμως μαζί σας ψυχικά και συμμετέχω σε όλες τις εκδηλώσεις προς τιμήν του Γ. Παπανικολάου και ουσιαστικά της Κύμης.

Γεώργιος Παπανικολάου: Ο σπουδαίος άντρας της Κύμης, που χάρισε στην ανθρωπότητα το Τεστ Παπ, μια από τις πιο σημαντικές, όσον αφορά στην πρόληψη, ιατρικές εξετάσεις, στην οποία οφείλουν τη ζωή τους εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο.

Πίσω από τη σπουδαία αυτή ιατρική ανακάλυψη, υπάρχει η ιστορία ενός Έλληνα- Κουμιώτη γιατρού, ο οποίος αποτελεί έναν πραγματικό θρύλο της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης, μια πολυσχιδή προσωπικότητα, αλλά και ένα λαμπρό παράδειγμα ήθους.

Σύντομα και περιεκτικά και με απόλυτο σεβασμό, θα προσπαθήσω να προσεγγίσω αυτό το μεγαλείο, δίνοντας χαρακτηριστικές πινελιές από τη ζωή και τη δράση του.

Γεννήθηκε το 1883 στην Κύμη Ευβοίας, σ΄ένα πέτρινο σπίτι κάτω από την κεντρική πλατεία, που σήμερα φέρει το όνομά του. Ήταν το τρίτο παιδί από τα τέσσερα του Νικολάου Παπανικολάου και της Μαρίας Χριτσούτα. Ο πατέρας του, μάλιστα, ήταν και ο ίδιος γιατρός ενώ διετέλεσε και βουλευτής Ευβοίας. Ο Γεώργιος Παπανικολάου, από νωρίς, εκτός από τις μαθησιακές του δεξιότητες, δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αγάπη για τη μουσική, παίζει βιολί, διαβάζει λογοτεχνία και είναι ένα πολύ ανήσυχο πνεύμα και πολύ ευαίσθητο παιδί. Στα 13 του χρόνια πηγαίνει στην Αθήνα, ώστε να φοιτήσει στο γυμνάσιο. Αρχικά, θέλει να φοιτήσει στη σχολή Ναυτικών Δοκίμων αλλά δε γίνεται δεκτός λόγω ηλικίας και στα 15 ξεκινά να φοιτά στην Ιατρική Σχολή.

Όταν τελειώνει και το στρατιωτικό του, επιστρέφει στη γενέτειρά του, την Κύμη. Εκεί, σε μια κοντινή παραλία (το σημερινό Σουτσίνι), επισκέπτεται τους λεπρούς που ήταν απομονωμένοι, όπου εκφράζει έμπρακτα την κοινωνική αλληλεγγύη, προσφέροντας  τρόφιμα, πρώτες βοήθειες αλλά και ανθρώπινη συντροφιά.

Ο πατέρας του, σκεπτόμενος την επαγγελματική του αποκατάσταση, του ζητά να γίνει στρατιωτικός ιατρός. Ο ίδιος, βέβαια, δεν προτίθεται να συζητήσει κάτι τέτοιο.

Μαζεύει τα βιβλία του Ίψεν και του Νίτσε, φεύγει για τη Γερμανία όπου εκπονεί τη διδακτορική του διατριβή. Μία υποσυνείδητη ζυγαριά γέρνει προς την πλευρά της φιλοσοφίας. «Δεν είμαι πλέον ονειροπόλος. Η επιστήμη με άρπαξε από τα χέρια του Νίτσε. Πατώ απάνω σε έδαφος στερεό” γράφει στον πατέρα του, όταν πια η Βιολογία θα τον κερδίσει. Η έρευνα γίνεται στόχος ζωής που υπερβαίνει τα πάντα, τους πάντες, ακόμα και τον ίδιο του τον εαυτό.

Όταν κάποια στιγμή γυρίζει πίσω λόγω του θανάτου της μητέρας του, ετοιμάζεται να υποβάλει τα χαρτιά του για πανεπιστημιακή θέση στην Ελλάδα. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι ανατρέπουν (ευτυχώς) αυτό το σχέδιο και από Ελληνοαμερικάνους, οι οποίοι έχουν έρθει να πολεμήσουν εθελοντικά, ο Παπανικολάου μαθαίνει για την Αμερική, τη χώρα των ευκαιριών και της έρευνας. Όλοι στην Κύμη περιμένουν να παντρευτεί την Κούλα, τον παιδικό του έρωτα. Όταν εκείνος κάποτε της ζητά να διαλέξει ή εκείνον ή το σπίτι της εκείνη κάνει την επιλογή της. Στις 15 Σεπτεμβρίου 1910 παντρεύεται την Ανδρομάχη Μαυρογένους, κόρη στρατιωτικού και απόγονο της Μαντώς Μαυρογένους. Έτσι, χωρίς να ξέρει τη γλώσσα και χωρίς να έχει βρει δουλειά, αναχωρεί το 1913 για τις ΗΠΑ, μαζί με τη γυναίκα του, Μάχη, η οποία θα τον συντροφεύσει και θα τον υποστηρίξει σε όλη του τη ζωή, συνεισφέροντας, με αυταπάρνηση στο ερευνητικό του έργο.

Τότε, με αυτή του την απόφαση να κυνηγήσει το άγνωστο, όλοι τον είδαν ως έναν αποτυχημένο ιδεοπαθή. Ευτυχώς, η συνέχεια της ζωής του τους διέψευσε. 

Το ζεύγος Παπανικολάου, τα πρώτα χρόνια αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες και εργάζονται σκληρά και οι δύο σε διάφορες δουλειές. Είναι απίστευτο το τι μπορεί να πετύχει ο άνθρωπος και κάτω από ποιες συνθήκες αν πραγματικά είναι

Μεγάλος και Σπουδαίος. Άλλωστε η φράση που έμπρακτα υποστήριζε ήταν ότι, «ο άνθρωπος πρέπει να υπερβαίνει τον εαυτό του».

 Το 1928 παρουσιάζει για πρώτη φορά τη μέθοδο διάγνωσης του καρκίνου της μήτρας με κολπικό επίχρισμα. Είπε ο ίδιος γι αυτό: «Η πρώτη παρατήρηση των καρκινικών κυττάρων στο επίχρισμα του τραχήλου της μήτρας μού έδωσε μία από τις μεγαλύτερες συγκινήσεις που έχω βιώσει κατά τη διάρκεια της επιστημονικής σταδιοδρομίας μου».

Πολλοί από τους τότε συναδέλφους του στην Αμερική, όπως ο δρ. Τσαρλς Κάμερον, περιγράφουν τη ζωή του Παπανικολάου ως «μια ζωή αφιερωμένη στον άνθρωπο»

Η ανηψιά του Μαρία Κόκκορη στο βιβλίο της «Ο Γεώργιος Ν. Παπανικολάου μέσα από τη ζωή και το έργο του», τον περιέγραφε ως πεισματάρη και οραματιστή. Ό,τι έβαζε στο μυαλό του ήθελε να το πετύχει. Είχε έντονα διαφωνήσει με τον πατέρα του, λέγοντάς του πως δεν θέλει να κάνει περιουσία, αλλά να προσφέρει. Ήταν τόσο αφοσιωμένος στην έρευνά του, που συνήθιζε να λέει για εκείνον και τη γυναίκα του ότι είναι σκλάβοι της επιστήμης! Δούλευε συνέχεια από τις οχτώ το πρωί ως τις 11 το βράδυ. Διάλειμμα έκανε μόνο για μισή ώρα το μεσημέρι, για να φάει το μαγειρεμένο φαγητό της γυναίκας του. Στη δουλειά του πήγαινε με το αμάξι που οδηγούσε η γυναίκα του, γιατί εκείνος ήταν απασχολημένος με το να κρατάει σημειώσεις!

Επιτυχίες, βραβεία, διαλέξεις, ανέλιξη στην πανεπιστημιακή βαθμίδα κι όμως κάτι του λείπει. Η πατρίδα του δε βγαίνει από το μυαλό του. Στο σπίτι του στο Long Island έχει φυτέψει μία συκιά. Ο νόστος είναι δυνατός.

Θέλει να γυρίσει και να χτίσει το ερευνητικό του κέντρο στην Ελλάδα. Η επιστροφή είναι το όνειρο, ο διακαής πόθος, η επιθυμία.

Επιστρέφει. Είναι ήρωας. Έφυγε 30 ετών και τώρα πια είναι 73. Το μπαλκόνι του Αιγαίου τον περιμένει για ακόμη μία φορά. Ζητά η άφιξή του να μείνει μυστική, όμως το νέο μαθαίνεται γρήγορα. Κι όλοι θέλουν να σφίξουν το χέρι αυτού του μεγάλου άνδρα. Ήταν η τελευταία επίσκεψη στη γενέτειρά του.

Όπως αναφέρει η Μαρία Χούκλη στο αφιέρωμα ”Μεγάλοι Έλληνες” η ζωή του Παπανικολάου ήταν μία σειρά από επώδυνες απελευθερώσεις ή αποκοπές.

Απελευθερώνεται από τον τόπο που μεγαλώνει, από την οικογένεια, την Ελλάδα, τον πρώτο του έρωτα και φεύγει μακριά. Η μοίρα του τον κατευθύνει και ορίζει τα βήματά του. Γεννήθηκε μεγάλος με μία αόρατη εντολή να υπηρετήσει την έρευνα και να δοθεί ολοκληρωτικά στη σωτηρία των γυναικών.

Ολόκληρη η ανθρωπότητα οφείλει και θα οφείλει παγκόσμια ευγνωμοσύνη στο πρόσωπο του Κυμαίου Γεώργιου Παπανικολάου. Το έργο του έχει διαχρονική και ανεκτίμητη αξία, καθώς έσωσε, σώζει και θα εξακολουθεί να σώζει αναρίθμητες ζωές.

Ο Παπανικολάου αρνήθηκε να αποκτήσει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την ανακάλυψή του, γιατί δεν επιθυμούσε να πληρωθεί με χρήματα για τη συμβολή του στην επιστήμη και την ανθρωπότητα.

Κι εμείς ως απόγονοί του, δίνουμε μια υπόσχεση. Να υπερβούμε τον εαυτό μας και από το εγώ να πάμε στο εμείς. Να δώσουμε όσες μάχες χρειάζεται για να ζωντανέψει ο θρύλος αυτού του μεγάλου άνδρα, εδώ στην Κύμη. Να ανοίξει επιτέλους τις πόρτες του το πατρικό του σπίτι, να αποκτήσει το Ινστιτούτο Παπανικολάου ένα ζωντανό και ουσιαστικό ρόλο, να μπει η πρόληψη στη ζωή μας, να δώσουμε σάρκα και οστά στο όραμά μας να γίνει η Κύμη μας πόλη Υγείας, μια πόλη αντάξια του ονόματος του Γεώργιου Παπανικολάου. κ. Πρόεδρε σας ευχαριστώ που μας τιμάτε με την παρουσία σας και την συμμετοχή σας σε αυτή την εκδήλωση τιμής για τον Γ. Παπανικολάου και την Κύμη .

κ. Καθηγητα για άλλη μια φορά σας τιμά η συμμετοχή σας στα δρώμενα της Κύμης. κ. Καρτελιά σας ευχαριστώ απλά.