Ιστορική αναφορά του τ. Βουλευτή Ευβοίας Άγγελου Πνευματικού για την σφαγή των 3.000 Ευβοέων από τους Τούρκους στην Χαλκίδα το 1470

 


Με Θρησκευτική ευλάβεια, Ιεροπρέπεια και Εθνική συγκίνηση τελέστηκε την Κυριακή 10 Ιουλίου, στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου Χαλκίδας, Αρχιερατικό Μνημόσυνο, υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των 3000 αθώων Ευβοέων πολιτών που σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους έξω από τα τείχη της Χαλκίδας το 1470.
Στην θεία Λειτουργία που προηγήθηκε και στο Μνημόσυνο που ακολούθησε. προΐστατο ο Σεμασμιώτατος Μητροπολίτης Ωρεών κ.κ. Φιλόθεος.
Την τελετή που ήταν υπό την Αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Χαλκίδος Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων και του Δήμου Χαλκιδέων οργάνωσαν
Ο Σύνδεσμος Χαλκιδέων
Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού Νομού Εύβοιας
Η Εταιρεία Ευβοϊκών Σπουδών
Το Λύκειο Ελληνίδων, παράρτημα Χαλκίδας ,
Λαογραφικό Μουσείο Χαλκίδας
Και παρευρέθηκαν
Η Δήμαρχος Χαλκιδέων κ.Βάκα Έλενα
Η Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Σακελλαράκη Δήμητρα
Ο Διοικητής της Σ.Π. Στρατηγός κ. Λύσανδρος Ξηρογιάννης
Ο Ναύαρχος Πολ .Ναυτικού ε.α. Κύριος Φατούσης Νικόλαος
Η Κυρία Κεχρή Ρούλα εκπρόσωπος του Περιφερειάρχη Στερ. Ελλάδας
Η κυρία Ευγενικού Σοφία Πρόεδρος του Συλλόγου Προκοπιέων
Οι Πρόεδροι των Οργανωτικών Συλλόγων
Ο Άγγελος Πνευματικός ε.τ. Αντιστράτηγος -τ. Βουλευτής
Ο Στρατηγός ε,α, κ. Ρήγας Ευάγγελος
Η κ. Νία Κομπορόζου
Η κ. Κωτσή Μαρία
Μέλη των Δ.Συμβουλίων των Οργανωτών Συλλόγων, μεταξύ των οποίων οι κυρίες Αφράτη Αργυρούλα και Αγγελική Παπαδημητρίου -Γαβαλά.
Τιμητικά παρέστησαν μέλη του Λυκείου Ελληνίδων με παραδοσιακές ενδυμασίες.
Ο Σεβασμώτατος Μητροπολίτης Ωρεών κ. Φιλόθεος με την ευφράδεια του Λόγου του, αναφέρθηκε σε βασικά στοιχεία του Ιστορικού γεγονότος της σφαγής, άγνωστα στο ευρύ κοινό, και συγκίνησε βαθύτατα τους παρευρισκομένους
Λόγω της μακράς χρονικής αποστάσεως που χωρίζουν τα γεγονότα της περιόδου εκείνης (1470), με το σήμερα, της συγκυρίας των εκδηλώσεων για την συμπλήρωση 100 χρόνων από την Μικρασιατική καταστροφή και των συνεχών προκλήσεων της σημερινής Τουρκίας στα νησιά του Αιγαίου,
Κρίνεται σκόπιμο να δοθούν στη δημοσιότητα περισσότερα στοιχεία της θηριωδίας εκείνης των Τούρκων, που εκτός από τις σφαγές των 3000 αθώων Ευβοέων πολιτών, εξολόθρευσαν και όλο τον πληθυσμό της πόλεως
1453, 29 Μαϊου, Αποφράδα ημέρα για τον Ελληνισμό. Ο Μωάμεθ ο Β! ο πορθητής καταλαμβάνει την Κωνσταντινούπολη και την Αγία Σοφία ύστερα από μακρόχρονη πολιορκία 53 ημερών και σφάζει όλους τους υπερασπιστές και παραδίδει την πόλη στις ορδές των στρατιωτών του οι οποίοι προβαίνουν σε εκτεταμένες λεηλασίες και εξανδραποδισμούς. Νεκροί 4000 και αιχμάλωτοι περίπου 50,000.
1470. 14 Ιουλίου. Μαύρη μέρα για τους Ευβοείς. Ο ίδιος, ο Μωάμεθ ο Β! καταλαμβάνει την Χαλκίδα (Νεγροπόντε) και σφάζει όλους τους αμυνομένους στο Κάστρο παρά την δήλωσή του ότι δεν πρόκειται να πειράξει κανένα.
Πριν όμως καταλάβει το κάστρο της Χαλκίδας, αδυνατώντας να ανεχθεί τις συνεχείς αποτυχίες του, λόγω της σθεναρής αντίστασης των αμυνομένων, μετέφερε έξω από τα τείχη, 3000 αιχμαλώτους Ευβοείς πολίτες και τους έσφαξε κάτω από τα βλέμματα των αμυνομένων .
Σύντομη περιγραφή του χρονικού της πολιορκίας της Χαλκίδας
Από το 1204 μέχρι το 1470 η Χαλκίδα με την ονομασία Νεγροπόντε, βρισκόταν υπό Ενετική διοίκηση.
Τα χρόνια αυτά, βρισκόταν σε ανθηρή οικονομική κατάσταση, είχε πυκνή συγκοινωνία και ακμαίο εμπόριο και ήταν μετά την Κρήτη αξιόλογο διαμετακομιστικό κέντρο.
Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης , αλλά και τις ήττες που υπέστησαν οι Ενετοί σε στεριά και θάλασσα, η Χαλκίδα έγινε η πιο σπουδαία πόλη των Ενετικών κτήσεων, όντας το τελευταίο προπύργιο των Ενετών στο Αιγαίο.
Ο φιλόδοξος Μωάμεθ, 25 χρόνια μετά την άλωση της πόλης, ονειρεύτηκε να αλώσει τον Νεγροπόντε με τα ξακουστά τείχη, που σε ασφάλεια, κάλος, άρτια οχυρωματική τεχνική ξεπερνούσαν σε φήμη ακόμα και τα θεοφύλακτα τείχη της Κωνσταντινούπολης.
Για το σκοπό αυτό και με ύπουλο πρόσχημα, ζήτησε από την ενετική διοίκηση της πόλης να επισκεφθεί τη Χαλκίδα και του εδόθη γραπτή άδεια από τη Βενετία.
Οι Ενετοί, κάτοικοι της Χαλκίδας, υποδέχτηκαν τον Μωάμεθ καβάλα στο Μαύρο αραβικό άλογο του, με προσποιητή «εγκαρδιότητα» αφήνοντάς τον να δει όλη την πόλη για να καταλάβει ότι ήταν απόρθητη.
Ήταν γνωστό άλλωστε ότι η αμυντική θωράκιση του περιώνυμου Ευβοϊκού κάστρου ήταν εντυπωσιακή, αφού αποτελούσε το σπουδαιότερο προπύργιο και ναυτικό κέντρο της Βενετίας στο Αιγαίο. Περιβαλλόταν από πανίσχυρα τείχη με100 πύργους και εκατοντάδες πολεμίστρες .
Η οχύρωση της Χαλκίδας εκείνη την εποχή ήταν αρίστη και οι ενετοί είχαν φροντίσει να έχουν την άμυνα της πόλης σε αρίστη κατάσταση ειδικά όσον αφορούσε το μέτωπο της θάλασσας.
Στις15 Ιουνίου του1470 ο Τουρκικός στόλος μπήκε ανενόχλητος στον Ευβοϊκό. Ο επικεφαλής του Ενετικού στόλου Νικολό ντα Κανάλ δεν θέλησε να ρισκάρει την εμπλοκή σε ναυμαχία, λόγω αριθμητικής υπε-ροχής του Τουρκικού στόλου και αποσύρθηκε στο Ακρωτήρι Μανδύλι στην Κάρυστο.
Περισσότεροι από 70.000 στρατιώτες Τούρκοι έφθασαν στην Εύβοια με τα πλοία του Μαχμούτ Πασά, ενώ λέγεται ότι ο Σουλτάνος έφερε άλλες 120.000 στρατό μέσω ξηράς φτάνοντας σε σύνολο σε αριθμό μεγαλύτερο από αυτόν που διέθεσε το 1453 για την άλωση της πόλης.
Ο ίδιος ο Μωάμεθ παρακολουθούσε τα στρατεύματά του από τον σημερινό Καρά-μπαμπά.
Ο Οθωμανικός στόλος προσέγγισε την περιοχή του σημερινού Βούρκου όπου και αγκυροβόλησε.
Αλλεπάλληλες επιθέσεις των Τούρκων αντιμετωπίστηκαν με επιτυχία από τους αμυνομένους, προκαλώντας την οργή του Σουλτάνου, ο οποίος βλέποντας την κατάσταση αποφάσισε να περάσει στρατό στην Ευβοϊκή πλευρά. Για το σκοπό αυτό ανενόχλητος από τον ενετικό στόλο κατασκεύασε πλωτή γέφυρα από 45 πλοία στην περιοχή της σημερινής υψηλής γέφυρας και πέρασε στρατό στην Εύβοια. Ο οποίος αναπτύχθηκε ασφυκτικά γύρω από τα τείχη.
Στη συνέχεια διέταξε και φτιάχτηκε δεύτερη πλωτή γέφυρα έξω από το βόρειο τείχος της πόλης, κοντά στο σημερινό Δημαρχείο, με πλοία που σύρθηκαν δια ξηράς από την περιοχή του βούρκου στο Βόρειο Ευβοϊκό.
Παράλληλα τοποθέτησε κανόνια έναντι της Χαλκίδας στον σημερινό Καρά-μπαμπά με τα οποία προκαλούσε σοβαρές ζημιές στα τείχη και στο εσωτερικό της Χαλκίδας.
Δύο Οθωμανικές επιθέσεις στις 25 και 30 Ιουνίου αντίστοιχα αποκρούστηκαν με επιτυχία από τους ενετούς και οι απώλειες για τους τούρκους βαριές. 16.000 Τούρκοι σκοτώθηκαν και 30 γαλέρες καταστράφηκαν.
Οι διαπραγματεύσεις για την παράδοση της πόλης αποτυγχάνουν παρά τις πολλές υποσχέσεις του σουλτάνου.
Το βράδυ της 26ης Ιουνίου αποκαλύπτεται προδοσία και οι προδότες συλλαμβάνονται και εκτελούνται παραδειγματικά
Ο Βάϊλος (Ενετός Διοικητής της πόλης) διατάσσει την εκπαίδευση παιδιών στη χρήση του τόξου. Το μέτρο αποδίδει. Στις επόμενες επιθέσεις οι απώλειες των αμυνομένων πολλές αλλά των Τούρκων εγγίζουν την πανωλεθρία .
Νέες επιθέσεις των Οθωμανών στις 5 και 8 Απριλίου χωρίς αποτέλεσμα αλλά κοστίζουν μερικές χιλιάδες επί πλέον στρατιωτών.
Η μανία όμως του Μωάμεθ να καταλάβει την πόλη είναι τόσο μεγάλη που οδηγεί 3.000 αιχμαλώτους από όλη την Εύβοια στα τείχη της Χαλκίδας και μπροστά τα μάτια των αμυνομένων τους σφάζει όλους.
Παρά τις επιτυχημένες αποκρούσεις των Τουρκικών επιθέσεων, η κούραση από τις σκληρές μάχες και τις συνεχείς ημέρες πολιορκίας, άρχισαν να κάμπτουν το ηθικό των αμυνομένων . Ήλπιζαν στην συνδρομή του Ενετικού στόλου.
Δυστυχώς όμως στις κρίσιμες μάχες τα ενετικά πλοία ήταν απόντα. Παρά το γεγονός ότι οι συνθήκες τον ευνοούσαν, ο Ναύαρχος ντε Κανάλ δεν τολμά να επιτεθεί και να καταστρέψει πλοία και γέφυρες των Τούρκων αλλά αποχωρεί και αγκυροβολεί στα πολιτικά. Ακόμα και σε πιέσεις Αξιωματικών του να κάνουν κάτι εκείνος αρνείται πεισματικά λέγοντας ότι δεν θα κάνει κάτι μέχρι να μαζευτεί όλος ο στόλος. Αυτές ήταν οι διαταγές που πιθανόν σφράγισαν τη μοίρα του Νεγρεπόντε.
Από την άλλη πλευρά ο Μωάμεθ ήταν απογοητευμένος από τις συνεχείς ανεπιτυχείς προσπάθειες κατάληψης της Χαλκίδας, από τις μεγάλες απώλειες και από την παρουσία του ενετικού στόλου (που δεν γνώριζε τις προθέσεις του) και ήταν έτοιμος να εγκαταλείψει τη μάχη, Πείστηκε μόνο από τις συνεχείς εκκλήσεις του Μαχμούτ Πασά για μια τελευταία προσπάθεια. Αυτή η τελευταία προσπάθεια ξεκίνησε στις 11 Ιουλίου και ολοκληρώθηκε στις 12 Ιουλίου με την κατάληψη του Νεγροπόντε από τους Οθωμανούς σε αυτή την προσπάθεια δεν έλειψαν οι προδότες ο Fiorio di Nardone, υπέδειξε στους Τούρκους το πιο αδύνατο σημείο στα τείχη.
Η τελευταία αυτή επίθεση είναι η πιο βίαια από όλες. Στη άμυνα πήρε μέρος όλη η πόλη. Γέροι, άντρες, γυναίκες και παιδιά πήραν τα όπλα. Η μάχη συνεχιζόταν επί 5 ώρες. Και όταν οι γενίτσαροι κατάφερα να μπουν από δυο διαφορετικές πύλες δημιουργούσαν σε κάθε τους βήμα ποτάμια αίματος. Ακολουθεί κυνηγητό στους δρόμους, ταπεινώσεις βιασμοί, και μαζικές σφαγές στις οποίες πρωτοστατεί ο Μωάμεθ. Ο ίδιος μάλιστα διατάσσει να του φέρουν μπροστά του όλα τα αγόρια ηλικίας 10 ετών τα οποία σφάζονται στο σύνολό τους.
Κατέσφαξε τον πληθυσμό της πόλης και δεν έμεινε δείγμα Ενετού. Έδωσε στους στρατιώτες όλα τα ανήλικα αγοράκια και τις κοπελίτσες στα χαρέμια ων Αξιωματικών του. Όλοι οι Έλληνες οδηγήθηκαν σαν σκλάβοι στην Κωνσταντινούπολη.
Στην Πλατεία του Αγίου Φραγκίσκου μπροστά στην οικία του Λατίνου Πατριάρχη που η έδρα του είχε μεταφερθεί από την πόλη στη Χαλκίδα οι σωροί των στοιβαζόμενων κεφαλών των σφαγμένων συνεχώς υψώνοταν, ενώ τα νερά του Ευρίπου είχαν κοκκινίσει από το αίμα των ακέφαλων σωμάτων.
Αυτή την τραγωδία, που έζησε η Χαλκίδα το 1470 από τη μανία των Τούρκων θυμόμαστε σήμερα που η βουλιμία των σημερινών Τούρκων απειλεί την πατρίδα μας και με την συμμετοχή του Σεβασμιωτάτου και των Αρχών αναπέμψαμε δέηση , μνημόσυνο στα 3.000 αθώα θύματα Ευβοέων πολιτών που σαν πρόβατα σφαγιάστηκαν άδικα από τη μανία του Σουλτάνου που αδυνατούσε να καταλάβει τη Χαλκίδα
Αιωνία η μνήμη τους.